Jean Rondeau - J.S.Bach: Goldberg Variations [2CD]

Klasyczna Muzyka Barokowa
premiera polska: 2022-02-11
kontynent: Europa
kraj: Francja
opakowanie: Digipackowe etui
opis:
Opis Wydawcy:
„Oda do ciszy” – tak klawesynista Jean Rondeau opisał Wariacje Goldbergowskie Bacha. Kompozytor napisał wariacje do wykonywania nocą przez klawesynistę Johanna Gottlieba Goldberga, jako pocieszenie dla cierpiącego na bezsenność ambasadora Rosji w Dreźnie.
Jeśli chodzi o samą partyturę, Rondeau zauważył, że: „W Wariacjach Goldbergowskich jest cały Bach… jest tam cała muzyka. Rozmowa o ich aspektach muzykologicznych i technicznych zajęłaby całe życie i bez wątpienia spędzę nad nimi całe życie.”
Przygotowując swoją interpretację klawesynista korzystał z oryginalnego drukowanego wydania partytury, znajdującego się w Bibliothèque Nationale w Paryżu. Pochodzący z lat czterdziestych XVIII wieku i odnaleziony ponownie w 1974 roku, zawiera oznaczenia i poprawki dokonane przez samego Bacha. Jak mówi Rondeau: „Dzięki zagłębieniu się w to cenne źródło muzykologiczne mogłem dokonać wyborów, które uważałem za najbardziej autentyczne”.
Artysta wykonuje zestaw wariacji ze wskazanymi powtórzeniami i rozsądnym wprowadzeniem momentów ciszy. W efekcie nagranie rozkłada się na dwie płyty, z przerwą po Wariacji 15, a druga płyta rozpoczyna się asertywną uwerturą à la française, czyli Wariacją 16.

Ruch Muzyczny:
Z Wariacjami goldbergowskimi Jean Rondeau objeżdża Europę od kilku lat, lecz na nagranie legendarnego utworu zdecydował się dopiero ostatnio – po trzydziestce.
Może to przypadek, a może właśnie ten wiek, w którym można się z tym wyzwaniem zmierzyć na poważnie, mając za sobą pierwsze znaczące sukcesy, rozczarowania, radości i straty. Bo czyż aria z 30 wariacjami, abstrahując od licznych narosłych wokół niej mitów i interpretacji, nie jest w swej najgłębszej istocie probierzem upływu czasu? Zwierciadłem doświadczenia podróży – prawdziwej czy metaforycznej – która zmienia nas tak, jak zmienia się powtórzona na koniec aria: niby tożsama, a jednak odmienna. Lubię zresztą zaczynać spotkanie z Wariacjami od porównania pierwszej i ostatniej ścieżki, przyjrzenia się przemianom w samej tkance tematu, zanim poznam całą opowieść.
Każdy meloman ma zapewne ulubione nagranie Wariacji, czy to fortepianowe, czy klawesynowe, zinternalizowane i paradygmatyczne, które traktuje jako busolę w kolejnych goldbergowskich rejsach.
Moim młodzieńczym przewodnikiem po oceanach różnorodnych interpretacji był Władysław Kłosiewicz, którego album z białą peruką na okładce zawsze pozostanie jedną z moich płytowych drogocenności. Znając kolosalny talent Jeana Rondeau, którym nie raz zachwycałam się na łamach #, z ciekawością czekałam na to, co będzie miał do przekazania w Bachowskim cyklu. Nie zawiodłam się, także w oczekiwaniu choćby lekkiej ekscentryczności.
Przede wszystkim interpretacja Rondeau jest nadzwyczaj rozciągła. Choć krytyka muzyczna to nie statystyka, tempo jest jednym z nielicznych parametrów, które można porównać z dużą dokładnością. Nie trzeba wcale wgryzać się w niuanse partytury, by zauważyć, że podczas gdy średnio Wariacje zajmują wykonawcom 70–80 minut, nagranie Rondeau trwa aż 106. Francuz dysponuje doskonałą techniką, więc zagranie szybkich ogniw w zawrotnych tempach nie stanowiłoby dla niego najmniejszego problemu. Tymczasem klawesynista obiera raczej ścieżkę namysłu nad kolejnymi współbrzmieniami – charakterystycznych dla siebie rubat czy zwolnień w kadencjach. Nie jest to więc popis klawiszowych sztuczek, jaki znamy choćby z płyt Vertigo czy Scarlatti: Sonatas. To raczej gra z konwencją, otwarcie pola dla fantazji, zmierzenie się z dziełem pomnikowym i próba odciśnięcia na nim własnych linii papilarnych.
Jakkolwiek owa rozwlekłość może u niektórych budzić opór, dla mnie jest przekonująca, zwłaszcza gdy słyszę, jak Rondeau igra z czasem, jak – operując nanosekundami – wpływa na kształt frazy (choćby wariacje XIV czy XXIII), by wyostrzyć jej kontury. Moje uznanie budzi też realizacja nagrania. Barwa instrumentu jest tu nasycona i głęboka, a pogłos bardzo dobrze zbalansowany. Chwila namysłu po trzydziestce? Dla mnie, jak znalazł!
autorka: Karolina Kolinek-Siechowicz

Editor's info
“An ode to silence” is how harpsichordist Jean Rondeau has described Bach’s Goldberg Variations. “I feel they were written for silence, in the sense that they take the place of silence,” he says. “All Bach is there in the Goldberg Variations … all music is there … and I will no doubt spend my life working on them.” To prepare his interpretation he consulted an original printed edition of the work, containing Bach’s own markings and corrections. “Through delving into this precious musicological source, I was able to make what I felt to be the most authentic choices.” Rondeau performs the set of variations in its complete form, with the indicated repeats and with judicious insertion of moments of silence.

BBC Music Magazine - Performance * * * */ Recording * * * * *
Rondeau’s responses to the music are, by-andlarge, reflective and notably free from superficial showiness. For the most part his tempos feel carefully considered and are well judged, and his articulation all that we should expect from an eloquently punctuated and inflected conversation.

Gramophone Magazine
there’s no doubt that Jean Rondeau realises his intentions with a distinctive and authoritative voice.

muzycy:
Jean Rondeau (harpsichord)

utwory:
CD1:
1. I. Aria
2. Variation I
3. Variation II
4. Variation III. Canone All'unisono
5. Variation IV
6. Variation V
7. Variation VI. Canone Alla Seconda
8. Variation VII. Al Tempo Di Giga
9. Variation VIII
10. Variation IX. Canone Alla Terza
11. Variation X. Fughetta
12. Variation XI
13. Variation XII. Canone Alla Quarta
14. Variation XIII
15. Variation XIV
16. Variation XV. Canone Alla Quinta in Moto Contrario

CD2:
1. Variation XVI. Ouverture
2. Variation XVII
3. Variation XVIII. Canone Alla Sesta
4. Variation XIX
5. Variation XX
6. Variation XXI. Canone Alla Settima
7. Variation XXII
8. Variation XXIII
9. Variation XXIV. Canone All'ottava
10. Variation XXV
11. Variation XXVI
12. Variation XXVII. Canone Alla Nona
13. Variation XXVIII
14. Variation XXIX
15. Variation XXX. Quodlibet
16. Aria Da Capo

wydano: 11th Feb 2022
more info: www.warnerclassics.com