Kategorie

Bartłomiej Pękiel: Missa Concertata La Lombardesca


  • Kod: COR16110
  • Producent: CORO (UK)
  • Wykonawca: The Sixteen / Eamonn Dougan
  • Nośnik: CD
  • Cena: 57,99 zł
  • Poleć produkt

Player


Muzyka Dawna
premiera polska:
2017-05-10,
Wydawnicto Audiofilskie

kontynent: Europa
kraj: Polska
opakowanie: plastikowe etui
opis:

culture.pl:
The Sixteen to słynny brytyjski zespół zajmujący się wykonywaniem szeroko pojętej muzyki dawnej. Istnieje od ponad 30 lat, a jego wkład w rozwój wykonawstwa instrumentalnej i wokalnej muzyki renesansu, baroku i wczesnej muzyki klasycznej jest nieoceniony.
Występowali na najważniejszych scenach Europy, Azji i obu Ameryk. Ich nagrania były wielokrotnie nagradzane - byłi laureatami Gramophone Award, Grammy, otrzymywali francuską nagrodę Grand Prix du Disque, czy nagrodę niemieckiej krytyki Schallplattenkritik. Od 2001 roku wydają muzykę we własnej wytwórni, która nazywa się CORO. Po nagraniach z Palestriny, Monteverdiego, Bacha i innych wielkich twórców przyszła pora na Bartłomieja Pękiela - kompozytora tworzącego na dworze Wazów. To dopiero początek przygody The Sixteen z polskim barokiem.

Kolumna Zygmunta stała się na świecie jednym z symboli Polski i Warszawy, a stojący na 22 metrowym cokole Zygmunt III Waza odpowiada za wprowadzenie w życie kontrreformacyjnych postanowień Soboru Trydenckiego. Pociągnęło to za sobą dyskryminację innych niż katolickie wyznań chrześcijańskich – to wtedy zniknęły z Polski ostatnie wspólnoty odrzucających dogmat o trójcy świętej arian, nazywanych też braćmi polskimi. Wielbiciele muzyki mogą być zainteresowani faktem, że Krzysztof Penderecki - czołowa postać polskiej muzyki XX wieku – w Lusławicach, jednym z najważniejszych centrów kultury ariańskiej, otwiera centrum edukacyjne i kulturalne – Europejskie Centrum Muzyki. Za czasów braci polskich również nauczano tam muzyki.

Innym skutkiem Soboru w Trydencie były zmiany w sztuce, Watykan pragnął przywrócić jej święty, oficjalny charakter - cofnąć przedostawanie się pierwiastka świeckiego do twóczości artystów. Wazowie zapraszali do Polski włoskich kompozytorów, którzy zostawali tutaj kapelmistrzami i kształcili miejscowych twórców. Wśród nich znaleźli się tacy muzycy jak Luca Marenzio, Asprilio Pacelli, Giovanni Francesco Anerio, Annibale Orgas i Marco Scacchi, czy Giulio Cesare Gabussi z Mediolanu. Głównymi ośrodkami muzycznymi była Warszawa i Kraków. The Sixteen nagrali właśnie płytę zawierającą twóczość Bartłomieja Pękiela – kompozytora zmarłego około 1670 roku.

''To nasza pierwsza wyprawa w świat polskiego baroku - mówi Eamonn Dougan, dyrygent The Sixteen - ta płyta pokazuje różnorodność i świeżość kompozycji, które pisał Pękiel. Zdecydowaliśmy się rozpocząć naszą serię od jego twórczości właśnie z powodu tego oddechu świeżości, który zawiera jego muzyka''.

Nie znamy daty, ani miejsca pochodzenia Pękiela. Wiemy, że działał na dworze króla Władysława IV Wazy - najpierw w Warszawie, potem w Krakowie. Naukowcy nie są nawet pewni jak się nazywał, w manuskryptach przechowywanych w zbiorach wawelskich występują różne warianty pisowni jego nazwiska - Pekel, Peckel, Pekell. Był organistą, a potem wicekapelmistrzem w kapeli Marco Scacchiego. Po zajęciu Warszawy przez Szwedów w 1655 roku tułał się razem z dworem królewskim, po trzech latach osiadł w Krakowie. Został kapelmistrzem wawelskiej kapeli katedralnej - był pierwszym maestro di capella, który nie był Włochem.

Płyta The Sixteen zawiera przekrój twórczości Pękiela, znalazły się tutaj utwory z lat 1633 - 1670. ''To co było najciekawsze w odkrywaniu tej muzyki, to momenty, które wydają się być charakterystyczne, swoiste dla twórczości Pękiela - mówił Dougan - w niektórych momentach rozwiązania harmoniczne są naprawdę niezwykłe, przypominają nam o twórczości Montiverdiego, czy Gabrieliego.

Najważniejszy utwór jaki znalazł się na płycie to ''Missa concertata La lombardesca'' na dwa chóry, skrzypce i puzony. Jest to jedna z najbardziej znanych mszy Pękiela, prawdopodobnie powstały w Warszawie, jeszcze przed wojną Szwedzką. ''To wykwintny utwór, posiada bardzo bogatą teksturę, szerokie instrumentarium. Daje nam dobry pogląd na to jakie możliwości miał Pękiel urzędując w Warszawie - opowiada Dougan.

Muzykolożka Anna Iwanicka-Nijakowska pisze: ''To jeden z najdoskonalszych przykładów realizacji techniki koncertującej; obok odcinków chóralnych, zawiera ustępy realizowane przez śpiewaków solo i w duetach, a także fragmenty instrumentalne. Pięcioczęściowy cykl mszalny jednoczy materiał melodyczny prezentowany na początku każdej części i przewijający się w dalszym jej przebiegu''.
Inne kompozycje, które warto odnotować to ''Audite mortales'' i ''Dulcis amor Jesu''. ''Audite mortales'' to pierwszy znany w muzyce polskiej przykład dialogowanego oratorium. Odcinki solowe Pękiel zestawił z fragmentami śpiewanymi zespołowo - duetami, tercetem i sekstetem. Dyrygentowi The Sixteen utwór ten kojarzy się z pracami Giacomo Carissimiego, włoskiego kompozytora. O ''Dulcis amor Jesu'' w książeczce dołączonej do płyty pisze Zofia Dobrzańska-Fabiańska:

Zróżnicowanie obsady i faktury występuje również w koncercie Dulcis amor Jesu, odpowiadając charakterowi pietystycznego tekstu o intensywnym wyrazie emocjonalnym, przesłodzonego i przesadnego w doborze epitetów i metafor. Obsada zespołu wokalnego zmienia się ustawicznie. Frazy tematyczne, krótkie motywy lub temat i kontrtemat przenoszone są z głosu do głosu, a także z wyższego do niższego rejestru tego samego głosu (lub odwrotnie). Linie melodyczne odznaczają się brakiem ciągłości. Głosy i ich grupy są różnie zestawiane, zyskując wciąż nowe zabarwienie. W rezultacie powstaje struktura mozaikowa, kontrastująca z krótkimi odcinkami homorytmicznymi. Różnorodność faktury pogłębiona jest przez urozmaicenie typów melodyki. (…) Opisane środki fakturalne i melodyczne decydują o niezwykłej ekspresji koncertu, który uznać należy z przykład oddziaływania stile madrigalesco w muzyce religijnej.
Płyta poświęcona dorobkowi kompozytorskiemu Bartłomieja Pękiela rozpoczyna nową serię wydawniczą wytwórni CORO, która tworzona jest przy współpracy z Instytutem Adama Mickiewicza i Polska Music.
autor: Filip Lech


Editor's info:
Bartlomiej Pekiel was one of the most eminent Polish composers of choral music of the 17th century. He served at the court in Warsaw from around 1633 and was assistant to Marco Scacchi at the Chapel Royal in Warsaw before becoming Kapellmeister himself from 1645-1655 - the first non-Italian to hold the post. He then moved to Wawel Cathedral in Krakow where he wrote for the Rorantist vocal ensemble.

Just 29 of his compositions survive today and on this new album by The Sixteen under the direction of Associate Conductor, Eamonn Dougan, we present 10 of his works for choir and orchestra including the Missa Concertata La Lombardesca resplendent with double choir, violins and sackbuts and the extraordinary and dramatic Audite mortals.


Observer, 26/05/13
(...) In this recording dedicated solely to his works, Pekiel shows himself to be a skilled craftsman, mastering the techniques taught by the Italian maestri, but also imbuing his works with his own particular harmonic colour in all the varied styles in which he writes.
Review
His name may be unfamiliar, but Polish composer Bartomiej Pekiel (c1633-1670) was a force in baroque vocal music, challenging the dominance of Italy whose influence had spread to the major cities of Krakow and Warsaw where he worked and producing a wealth of mainly religious music of which 29 works survive. The Sixteen and their associate conductor, Eamonn Dougan, perform the Missa a 14, the richly dramatic, multilayered Missa Concertata La Lombardesca with its vivid sackbut accompaniment and double choir, and the intriguing mini-drama, Audite mortales. The sound world, very loosely, brings to mind Monteverdi. The exciting dissonances and strange harmonic colours set Pekiel in a category of his own (...)

utwory:
Missa a 14
1. Kyrie
2. Gloria
3. Resonet in laudibus, for chorus
4. Dulcis amor Jesu
5. Magnum nomen Domini, for chorus
6. Audite Mortales dialogue for 6 voices, 2 viola da gambas, double-bass & organ
7. O adoranda Trinitas
8. Nativitas tua

Missa Concertata "La Lombardesca"
9. Kyrie
10. Gloria
11. Assumpta Est Maria, motet a quatre voix

Missa Concertata "La Lombardesca"
12. Credo
13. Ave Maria, for chorus

Missa Concertata "La Lombardesca"
14. Sanctus
15. Benedictus
16. Agnus Dei

wydano: 3 Jun 2013
more info2: www.thesixteendigital.com

nowości Multikulti Project:

Obrazek 1


Obrazek 1


Obrazek 1


partner wydawnictwa: